Woda i jej zasoby w Polsce

Ilość wody dostępnej w środowisku naturalnym zależy od kilku czynników m.in.: ilości opadów, szybkości parowania, wielkości przepływu w rzekach, ilości wód podziemnych oraz zużycia związanego z działalnością człowieka.

Polska jako kraj jest praktycznie samodzielnym obszarem hydrograficznym. Zaledwie ok. 13% zasobów wodnych Polski powstaje poza granicami Polski, a tylko ok. 3% „eksportujemy” poza teren kraju.

Polska jest krajem o stosunkowo małych zasobach wodnych. Pod względem zasobności w wodę jesteśmy w Unii Europejskiej na piątym miejscu od końca, przed Czechami, Danią, Cyprem i Maltą. Średni roczny opad na terytorium Polski w latach 2000-2014 wynosił 208,3 km3 zaś odpływ wód (z terytorium Polski łącznie z dopływami z zagranicy) w ww. latach stanowił 61,2 km3.

Całkowite zasoby odnawialne (jako średnia roczna z wielolecia) szacowane są na poziomie 63,1 km3 (63,1 bln litrów). Odnawianie zasobów wodnych możliwe jest dzięki opadom atmosferycznym, które przenikają w głąb podłoża lub spływają strumieniami i rzekami do morza.

Zasoby wód powierzchniowych Polski cechuje duża zmienność czasowa i terytorialna, co powoduje okresowe nadmiary i deficyty wody w rzekach. W Tatrach wielkość opadów wynosi ok. 1500 mm/m2/rok, a na Pojezierzach czy nizinach Wielkopolski i Mazowsza tylko ok. 500‑600 mm/m2/rok. Ponadto, na południu Polski wodochłonny przemysł oraz naturalne warunki geograficzne i hydrograficzne powodują występowanie silnych deficytów wody. Na południu kraju występuje także znaczna zmienność przepływu wód w rzekach w czasie silnych opadów deszczu i przemieszczania się znacznych ilości wód powodziowych stanowiących m.in. spływy z terenów górskich. Wszystkie te czynniki utrudniają racjonalne gospodarowanie wodami, a stosunkowo mała pojemność retencyjna sztucznych zbiorników nie pozwala na skuteczne niwelowanie problemów wynikających z okresowych nadmiarów i deficytów wód powierzchniowych.

Wskaźnik dostępu wody w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosi ok 1600 m3/rok/mieszkańca (1,6 mln litrów/rok/mieszkańca), podczas gdy w większości krajów europejskich zasoby wód słodkich kształtują się na poziomie ok. 5000 m3/rok/mieszkańca (źródło: GUS). Wskaźnik ten uwzględnia całą dostępność tzn. wodę niezbędną do konsumpcji oraz produkcji rolnej i przemysłowej.

dr Iwona Obierak
ekspert ochrony środowiska – specjalizuje się w technologiach uzdaniania wody i oczyszczania ścieków

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *